

Her işletmelerin aylık veya üç aylık düzenli olarak yazılı bildirimlerde bulunması gerek yani beyannameler vermek zorundadır.
İşletmeler gelirlerini, giderlerini, çalışanları için ödedikleri ücretleri ve sigorta primlerini, ödedikleri kira bedellerini yazılı ve düzenli olarak beyan etmeleri gerekmektedir.
İşletmeler beyannamedeki vergi tutarından yükümlüdürler. Muhtasar beyannamesi de beyanname türlerinden biridir, muhtasar beyannamesinin ne olduğunu ve kimlerin ne zaman beyanname vermeleri gerektiğini öğrenmek istiyorsanız doğru yerdesiniz.
Muhtasar beyannamesi işçilerin stopaj oran bilgileri, kira stopaj bilgileri ve serbest meslek stopaj bilgilerinin vergi miktarlarının yazılı bir şekilde ilgili vergi dairesine bildirilmesi yani beyan edilmesidir.
Muhtasar beyannamesinden, Gelir Vergisi Kanunu’ da ki madde 84’e göre “Muhtasar beyanname, işverenler veya vergi tevkifatı yapan diğer kimseler tarafından kesilen vergilerin matrahları ile birlikte, toplu olarak vergi dairesine bildirmesine mahsustur.” Yani muhtasar beyannamesinden çalışanlar değil işverenler tarafından sorumlu tutulur. Ödenmesi gereken vergi miktarından da yine işverenler sorumlu tutulmaktadır.
Muhtasar beyannamesi verilme dönemleri ise aylık veya 3 aylık şekilde 2’ye ayrılmaktadır. Bu farklılık işveren bilgilerine göre değişmektedir.
Eğer bir işletmede işçi yok ise 3 aylık yani muhtasar beyanı 3 ayda bir toplu bir şekilde kira ve serbest meslek stopaj oranları beyan edilir. Ancak işçisi var ise işçilerin, kiranın ve serbest meslek stopaj oranları aylık olarak beyan edilmesi gerekmektedir.
Aylık olarak hazırlanan muhtasar beyannameleri her ayın 26’sına kadar beyan edilmesi gerekmektedir. Üç aylık olarak hazırlanan beyannameler ise her üç aylık periyotta ki son ayın 26’sına kadar beyan edilmesi gerekmektedir.
Muhtasar beyannamelerini şirketin ilgili muhasebe bölümündeki personeller tarafından veya şirketin mali müşaviri tarafından şirketin bilgileri doğrultusunda düzenlenmektedir.
Muhtasar beyannamesinde bildirilmesi gereken her kalem için farklı kodlar mevcuttur. Stopaj oranları ayarı ayrı hesaplanarak kayıt edilmektedir. Çalışanların ücretlerine göre farklılık göstermektedir örneğin asgari ücret ile çalışanların 011 kodu ilken asgari ücretten yüksek diğer ücretler için çalışanlar 012 koduyla işlenmektedir.
Muhtasar beyannamesi düzenlenirken sıklıkla kullanılan kodlar aşağıdaki gibi sıralayabiliriz;
011 Asgari ücretle çalışanlar
012 Diğer ücretli çalışanlar
013 Kıdem tazminatı ödemeleri
014 Huzur hakkı
015 İhbar tazminatı ödemeleri
021 18. madde kapsamına giren ödemeler
022 Diğer serbest meslek kazancı ödemeleri
041 70 inci maddede yazılı mal ve hakların kiralanması karşılığı yapılan ödemeler
Gibi bir çok kod bulunmaktadır. Beyannameyi hazırlayan kişi, işletmenin beyan etmesi gereken bilgilere göre uygun olan kodu işleme alarak beyannameyi
düzenlemektedir. Beyannamlerin düzenli ve kontrollü bir şekilde beyan edilmesi oldukça önemlidir.